Tel. 013 504 1888 | info@ictvoorschool.nl

21e eeuwse vaardigheden

21e eeuwse vaardigheden

​De 21e eeuwse vaardigheden zijn een begrip geworden de laatste jaren. Maar wat betekent het en welke vaardigheden worden ermee bedoeld? Met de 21e eeuwse vaardigheden worden een set vaardigheden bedoeld die kinderen en jongeren zich eigen moeten maken om zich staande te kunnen houden in de 21e eeuw. Steeds meer staan vaardigheden centraal in de maatschappij in plaats van kennis. Opdrachtgevers willen werknemers die kritisch kunnen denken en een creatieve, innovatieve oplossing kunnen bedenken en jongeren moeten deze vaardigheden aangeleerd krijgen net zo goed als dat leerlingen moeten leren rekenen en spellen.

​In 2016 heeft Kennisnet in samenwerking met het SLO een vernieuwd model gepresenteerd waarin de vaardigheden getoond worden. In het model zijn 11 vaardigheden opgenomen. Tussen de verschillende vaardigheden staan stippellijnen om aan te geven dat de vaardigheden in elkaar overlopen en dat je vaak meerdere vaardigheden gebruikt. Als je een probleem op moet lossen moet je vaak ook creatief denken en over het probleem of de gekozen oplossing ook kritisch denken.

Korte uitleg over de 11 vaardigheden:

  • Informatievaardigheden: Het kunnen zoeken, vinden, beoordelen en verwerken van informatie in (digitale) bronnen. Dit begint bij het nadenken over welke informatie je nodig hebt. Zie voor een stappenplan de brochure: 'Slimmer zoeken Informatievaardigheden op de basisschool'.
  • Mediawijsheid: Leerlingen moeten slim en verwantwoord om kunnen gaan met online en offline media. Ze moeten zich bewust zijn dat media hun dagelijks leven beïnvloedt en dat het ook het leven van anderen beïnvloedt.
  • Computational thinking: In de maatschappij hebben jongeren en volwassenen computer vaardigheden nodig. Computational thinking gaat nog een stapje verder. Het is een houding die je moet hebben ten opzichte van technologie. Het is een praktische vaardigheid waarbij je creatief moet denken over hoe je digitale tools in kan zetten om een probleem op te lossen of een voordeel ergens uit te halen.
  • Kritisch denken: Hierbij wordt uitgegaan van het feit dat je vanuit alle invalshoeken een situatie bekijkt. Kinderen zijn van nature nieuwsgierig en oordelen niet. Ze durven vragen te stellen en proberen graag dingen uit. Deze vaardigheden moeten ze onderhouden om later ook kritisch te kunnen denken en niet meteen voor de voor de hand liggende oplossing te gaan. Volwassenen moeten vanuit verschillende perspectieven kunnen kijken om een besluit te kunnen nemen over een bepaalde situatie.
  • Problemen oplossen: Mensen die op een creatieve manier problemen kunnen oplossen worden steeds belangrijk in de maatschappij. Leerlingen moeten als ze een probleem tegen komen kritisch na kunnen denken en door creatief te denken tot een oplossing kunnen komen. Door problemen op te lossen krijgen leerlingen ook meer zelfvertrouwen en worden ze zich bewust van hun eigen handelen en hun eigen plek in de maatschappij.
  • Ict-basisvaardigheden: Deze vaardigheid gaat over het kunnen omgaan en inzetten van computers en apparaten. Het gaat echter ook over de techniek die je overal tegenkomt. Hierbij moet je bewust zijn van jouw gebruik daarvan en wat de gevolgen zijn. Zoals het gebruik van een ov-chipkaart die kan loggen waar je heen bent geweest. Of bij het installeren van een app op je smartphone. Hierbij moet je vaak akkoord gaan met de algemene voorwaarden. Deze ontvangt vraagt vaak toestemming voor het gebruik van je locatie en/of camera. Hier moeten leerlingen ook bewust van worden.
  • Samenwerken: In de maatschappij wordt er steeds vaker samengewerkt in teams. Mensen moeten zich kwetsbaar op kunnen stellen. Ze moeten informatie kunnen delen, nieuwsgierig zijn, openstaan voor kritiek en eerlijk zijn. Dit zijn vaardigheden die leerlingen moeten leren en moeten kunnen toepassen.
  • Sociale- en culturele vaardigheden: Nederland is al een heel multicultureel land maar door de digitalisering komen culturen uit het buitenland ook steeds dichterbij. Er wordt steeds meer (internationaal) samengewerkt en mensen moeten de vaardigheden hebben om dit te kunnen doen. Mensen moeten kunnen communiceren en sociaal en cultureel inlevingsvermogen hebben.
  • Communicatie: Online en offline communicatie wordt steeds belangrijker. Leerlingen moeten boodschappen goed kunnen overbrengen maar ze moeten ook boodschappen kunnen ontvangen en hier kritisch over na kunnen denken. Boodschappen kunnen op allerlei manieren verstuurd worden. Door middel van tekst, muziek, beeld, online of offline. Leerlingen moeten steeds beter kunnen begrijpend lezen, luisteren en kijken.
  • Zelfreguleren: Mensen worden door de technologie steeds meer geprikkeld. Overal is 'informatie' te zien; televisie, computer, radio, (smart)telefoon. Dit moet gereguleerd worden en mensen moeten dit zelf doen. Leerlingen moeten leren dat ze niet overal hun aandacht aan kunnen geven en moeten prioriteiten leren stellen.
  • Creatief denken: (en handelen) is een vaardigheid waarbij leerlingen moeten leren omdenken, creatieve technieken leren gebruiken, durven nemen van risico's en zich een onderzoekende houding aanmeten.

Op de websites van Kennisnet en het SLO vind je ideeën en hulpmiddelen om deze vaardigheden aan te leren in het (basis)onderwijs.